Wat levert de digitaliseringsbarometer je op?

Ik zie vaak bedrijven die precies weten wat hun laatste digitaliseringsproject gekost heeft, maar niet kunnen zeggen waar ze vandaag staan met hun digitaliseringPapieren of manuele processen omzetten naar digitale., en waar de volgende stap zou moeten liggen.

In een KMO is er zelden iemand die daar de tijd voor heeft. Het dagelijkse werk gaat voor, en zolang alles min of meer draait, stelt niemand de vraag.

Daarvoor dient de digitaliseringsbarometer 2026 van Make IT So. Hij loopt van 26 oktober tot en met 22 november, en hij geeft je in vijf minuten een eerste antwoord.

Wat je terugkrijgt

Meteen na het invullen: je score per onderwerp. Je ziet niet één cijfer voor je hele bedrijf, maar waar jullie sterk staan en waar het beter kan. Dat is meteen het nuttigste deel.

Met je e-mailadres: je persoonlijke analyse. Wie zijn adres achterlaat, krijgt een analyse van de eigen antwoorden. Dat adres is optioneel, en we gebruiken het enkel om je de analyse en het rapport te sturen. Geen nieuwsbrief, geen verkoopmails.

In december: het rapport. Daarin delen we wat alle deelnemers samen laten zien. Dan kan je je eigen score naast die van andere Belgische KMO's leggen. De antwoorden van één bedrijf publiceren we nooit.

Wat je met je score doet, per onderwerp

De barometer meet vijf onderwerpen. Per onderwerp lees je hieronder wat een lage, een middelmatige en een hoge score meestal betekent, en welke stap je dan zet. Begin bij het onderwerp waar je het laagst scoort.

1. Hoe jullie digitale keuzes maken

Dit onderwerp gaat over wie beslist welke software er gebruikt wordt of hoe die gebouwd moet worden, en op basis waarvan.

Lage score. Keuzes vallen ad hoc. Een afdeling koopt een tool omdat ze er een nodig had, of de leverancier die het laatst langskwam bepaalt welke software er gebruikt wordt of hoe die gebouwd moet worden. Na een paar jaar heb je tools die half hetzelfde doen, en niemand die nog weet waarom ze er staan.

De eerste stap is klein: maak een lijst van welke systemen er zijn, wie er eigenaar van is en wat ze per jaar kosten. Daarop volgend zorg je dat er voorlopig geen nieuwe software meer bijkomt, tot je een beslissingsorgaan hebt dat het overzicht heeft.

Middelmatige score. Er is een beslissingsorgaan, maar elke keuze staat op zichzelf. Er wordt project per project beslist, zonder beeld van waar het bedrijf over twee of drie jaar wil staan.

Zorg dat dat beslissingsorgaan de belangrijkste beslissingen voor de komende jaren op één A4 zet, in een volgorde die je team begrijpt. Leg vervolgens bij elke nieuwe keuze vooraf vast op welke criteria er beslist wordt, en zorg dat naast de sponsorDe leidinggevende die een project rugdekking en prioriteit geeft. ook de key user en de IT-verantwoordelijke in dat orgaan zitten.

Hoge score. Keuzes volgen een plan dat iedereen kent. Het risico is nu dat dat plan blijft staan terwijl het bedrijf verandert. Herbekijk het minstens jaarlijks tegen wat er intussen veranderde: nieuwe klanten, nieuwe diensten, nieuwe mensen. En laat bij grote keuzes af en toe iemand van buiten meekijken die geen belang heeft bij de uitkomst.

2. Hoe veranderingen landen bij de mensen

Dit onderwerp gaat over wat er gebeurt nadat een nieuw systeem of een nieuwe manier van werken opgeleverd is.

Lage score. Systemen worden opgeleverd, er volgt een opleiding, en een paar weken later gebruikt men de Excel gewoon weer. Mensen werken rond het systeem in plaats van ermee.

Betrek de key users al aan de tekentafel, vóór de keuze valt, en niet pas bij de opleiding. Wie mee gekozen heeft, weet waarom het systeem er staat en kent de beperkingen. Duid daarna per verandering één aanspreekpunt op de werkvloer aan, iemand bij wie collega's terechtkunnen als iets niet duidelijk is.

Middelmatige score. Mensen worden betrokken en opgeleid, maar na de go-live zakt het weg. Niemand kijkt nog of het systeem gebruikt wordt zoals bedoeld. Plan een paar weken na elke go-live een moment om te bekijken wat mensen echt doen: welke stappen ze overslaan, waar ze nog op papier of in mails werken. Pas het proces of het systeem aan op wat je ziet, en laat zien dat je dat doet.

Hoge score. Veranderingen landen, en mensen werken echt met de systemen. De volgende stap is dat zij zelf de verbeteringen aanbrengen. Geef de key users een vaste plek en een vast ritme om voorstellen te doen, en zorg dat er ook iets mee gebeurt. Een organisatie waar de gebruikers mee sturen, hoeft veranderingen niet meer te verkopen.

3. Hoe de samenwerking met IT loopt

Dit onderwerp gaat over je interne IT-verantwoordelijke en je externe partners, zoals de ERPEén systeem dat je kernprocessen zoals voorraad, boekhouding en orders samenbrengt.-partner, het webbureau of de hostingpartner.

Lage score. IT wordt gebeld als er iets kapot is. Er zijn geen vaste afspraken, en elke partner werkt los van de andere.

Begin met één persoon bij jullie die het aanspreekpunt is voor alle IT-partners. Plan daarna een vast overleg per maand met de belangrijkste partner, ook als alles goed loopt. Dat overleg is de plek waar je samen toekomstgericht kijkt, in plaats van alleen problemen op te lossen.

Middelmatige score. De relatie met elke partner apart is goed, maar de partners kennen elkaar nauwelijks. De ene werkt zo ver hij kan binnen zijn eigen stuk, de andere had zijn mensen ingepland maar moet herplannen omdat hij op de ander of op jou wacht. Zorg dat de partners als team de langetermijndoelstelling kennen, en breng ze samen rond één gezamenlijke planning. Werk met een vaste cadans en vaste overlegmomenten waar iedereen focus heeft op dat ene traject, en maak zichtbaar wie wat wanneer moet aanleveren, ook wat jullie zelf moeten aanleveren.

Hoge score. IT en partners werken goed samen op lopende trajecten. De volgende stap is dat ze mee kunnen denken over waar het bedrijf naartoe gaat.

Deel je doelstellingen voor de komende jaren met je belangrijkste partners, zodat ze toekomstgericht kunnen plannen in plaats van te reageren. Betrek IT ook bij strategische beslissingen voor ze genomen zijn.

4. Of jullie processen meegroeien met het bedrijf

Dit onderwerp gaat over wat er met je processen en systemen gebeurt als het bedrijf verandert.

Lage score. De processen zijn ooit ingericht en sindsdien nauwelijks aangepast. Het bedrijf is gegroeid, er kwamen klanten met andere eisen, en mensen hebben er omwegen rond gebouwd.

Kies één kernproces, bijvoorbeeld van order tot factuur, en teken hoe het vandaag echt loopt, met de omwegen erbij. Vaak blijkt dan dat het probleem niet in het systeem zit, maar in informatie die op de verkeerde plek of bij de verkeerde persoon zit. Zorg daarna dat elk kernproces een eigenaar krijgt die beslist wat erin verandert.

Middelmatige score. Processen worden aangepast, maar pas als het niet meer anders kan. Dan moet er meteen veel tegelijk veranderen, onder tijdsdruk.

Voorzie een vast ritme en een vast budget om processen en systemen te verbeteren, ook als alles goed loopt. Kleine stappen per kwartaal zijn goedkoper en veiliger dan om de paar jaar een grote sprong.

Hoge score. Verbeteren is een vaste gewoonte. Zorg nu dat je weet of het ook iets oplevert. Meet een paar dingen die er voor het bedrijf toe doen, zoals de doorlooptijd van een order of het aantal manuele stappen, en koppel je verbeteringen aan wat het bedrijf de komende jaren wil bereiken.

5. Hoe jullie AI en moderne technologie inzetten

Dit onderwerp gaat over hoe ver AI en nieuwe technologie in het dagelijkse werk zitten.

Lage score. AI wordt niet gebruikt, of enkele mensen gebruiken op eigen houtje een publieke tool. Niemand weet wat er wel en niet in mag. Maak eerst afspraken: welke tools mogen, en welke gegevens er nooit in gaan, zoals klantgegevens of offertes. Kies daarna één terugkerende taak die veel tijd kost, en laat een paar mensen daar een maand mee experimenteren.

Middelmatige score. Er wordt geëxperimenteerd, maar los van elkaar en zonder te weten wat het oplevert. Kies één proces en meet vooraf hoeveel tijd het kost. Kijk ook naar de gegevens waar AI op moet werken: als die onvolledig of verspreid zijn, levert AI ook onvolledige antwoorden. Shit in, shit out, dat geldt voor AI evengoed.

Hoge score. AI zit in een paar processen en levert aantoonbaar tijd op. De volgende stap is het proces zelf herbekijken, met AI als vertrekpunt, in plaats van AI toe te voegen aan een proces dat voor mensen ontworpen is. Begin bij het proces waar nu de meeste manuele stappen in zitten.

Je hoeft niet op alle vijf onderwerpen tegelijk te verbeteren. Kies het onderwerp met de laagste score en zet daar dit kwartaal één stap.

Doe mee aan de barometer 2026